امروز مصادف است با نودمين سالروز زلزله ي بزرگ لاله زار-گوغر كه در 31 شهريور ماه1302 هجري شمسي به بزرگي و شدت6.9 در مقياس ريشتر مناطق چهارگنبد گوغر قلعه عسكر و لاله زار و حوالي آن نواحي را بشدت لرزاند و جان صدها نفر را گرفت اين زلزله در كتاب زلزله هاي استان كرمان به نام زلزله لاله زار-گوغر به ثبت رسيده است كه از زمين لرزه هاي شديد عصر حاضر به شمار مي آيد

در كتاب فرهنگ گويش گوغر به نويسندگي استاد اكبر نقوي دست نوشته اي زيبا و تاريخي از مرحوم علي اكبر حكيم زاده(نقوي) به ثبت رسيده است كه تصوير واضحي از آن روز فراموش ناشدني در ذهن تاريخ منطقه را به رخ كشيده است:

در تصوير زير شرح كامل اين يادداشت آمده است:

اين زلزله كه در 17 دقيقه ي بامداد يازدهم صفر اتفاق افتاده طبق اين دست نوشته قلعه ي بزرگ و تاريخي گوغر  كه در محل فعلي  مجاورت سه راهي اميرآباد واقع بوده به كلي تخريب ميشود و تعدادزيادي از ساكنين در آن من جمله  عده اي از خانواده ي كلانتر وقت(اميرزاده) زير آوار رفته و مرده اند.

شايان ذكرست كه گوغر قلاع ديگري هم داشته كه در طول ازمنه ي مختلف تخريب شده اند كه ميتوان به قله كنه(قلعه ي چشمه سبز)قلعه ي هنكايي قلعه ي بيد كردوييه و... اشاره كرد كه در حال حاضر هيچ اثري از انها موجود نيست .

با توجه به اينكه اين زلزله در اواخر فصل تابستان اتفاق افتاده است قطعا مردم عادي و كشاورزان و عشاير گوغر در سر ملك ها و روستاها و ييلاقهاي دهات مجاور(بندر جفريز هارموييه گودال و..) در پلاس هاي خود(سياه چادر) بسر ميبرده اند كه آمار تلفات را كاهش داده ولي با توجه به اينكه مركز نشينهاي گوغر در اميرآباد و چشمه سبز غالبا داراي خانه بوده اند و با توجه به قسمت آخر اين دستنوشته آمار بالايي از كشته ها صورت گرفته كه به گفته ي بزرگان خيلي از افراد با از دست دادن تمام اعضاي خانواده مقطوع النسل شده اند

جا دارد قسمت اخر اين متن را بياوريم تا همشهريان عزيز به خود ببالند كه در زماني نه چندان دور گوغر داراي جمعيتي چند هزاره و امرايي خوشنام بوده كه طبق اسناد تاريخي ساير كلانتران و كدخداهاي بلوك اقطاع افشار(بافت) در برهه اي از زمان(زمان قاجاريه) توسط اميران گوغر تعيين و حكم تفويض مي گرفته اند:

"....چنانچه دولت توجهي به اينجا نكندبايد چشم از دوهزار و دويست تومان ماليات گوغر بپوشد و ملت هم چشم از ده هزار نفر مردم گوغر پوشيده فاتحه ي آنها را بخواند.به يادگار تحرير شد-اكبرحكيم زاده."

توجه:بحث زلزله و تخريب قلعه و وي‍ژگيهاي قلعه هاي گوغر در وبلاگ چشم انداز ناقص است لطفا با ارائه نظرات و گفتاوردهاي بزرگان گوغر ما را در تكميل اين مقوله ياري رسانيد تا اطلاع رساني و منبع كاملي در اختيار مخاطبين قرار گيرد با تشكر.

تصاوير از كتاب فرهنگ گويش گوغر بافت نويسنده اكبر نقوي استاد ادبيات دانشگاههاي كرمان


+ تاريخ یکشنبه سی و یکم شهریور ۱۳۹۲ساعت نويسنده عباد صادقی گوغری |